X-IŞINI DİFRAKTOMETRESİ (XRD)
Marka / Model: Malvern Panalytical / EMPYREAN (3. Nesil)
Tanım: X-Işını Kırınımı (XRD) yöntemi, kristal fazların kendilerine özgü atomik dizilimlerine bağlı olarak X-ışınlarını karakteristik bir düzen içerisinde kırması esasına dayanır. Her kristal faz için elde edilen kırınım deseni, o faza özgü bir parmak izi niteliğindedir. XRD analizi tahribatsız bir yöntem olup, çok az miktardaki numunelerin dahi nitel ve nicel analizlerinin yapılmasına olanak sağlar.
Çalışma Prensibi: XRD sisteminin temel bileşeni yüksek hassasiyetli bir gonyometredir. X-ışını tüpü (Cu-Kα), gonyometre üzerine monte edilmiştir ve cihaz, tüp kullanım ömrü boyunca yüksek çözünürlük sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Sistem hem nokta hem de çizgi odaklı ölçümlere imkân tanır. Gelen ve kırılan X-ışınları için farklı optik modüller kullanılmaktadır. Bu modüller, gonyometre kollarındaki PreFIX konumlarına monte edilebilir. Gelen X-ışınları için Bragg–Brentano optik modülü, kırılan X-ışınları için ise Cross Slit Collimator kullanılmaktadır. Numuneden kırılan X-ışınlarının yoğunluğu, yüksek ayırma gücüne sahip katı hâl tipinde, üç boyutlu piksel tabanlı PIXcel3D dedektör ile ölçülür. Dedektör; 0D (noktasal), 1D (çizgisel) ve 2D (alansal) modlarda çalışarak iki boyutlu Debye halkalarının gözlenmesine olanak tanır. Sistemde yer alan sıcaklık kontrol ünitesi sayesinde 1200 °C’ye kadar yüksek sıcaklık ölçümleri yapılabilmektedir.
Cihaz Özellikleri
-
X-ışını kaynağı: Cu-Kα
-
Yüksek hassasiyetli gonyometre
-
PreFIX optik modül sistemi
-
PIXcel3D çok modlu dedektör (0D / 1D / 2D)
-
Nokta ve çizgi odaklı ölçüm imkânı
-
Yüksek sıcaklık ölçümü: 1200 °C’ye kadar
-
Tahribatsız analiz ve düşük numune ihtiyacı
Uygulama Alanları
-
Toz, katı ve ince film numunelerde faz analizi
-
Faz miktarlarının belirlenmesi
-
Kristal boyutu ve kafes parametrelerinin hesaplanması
-
Yapısal değişimlerin incelenmesi
-
Kristal yönlenmesi (tekstür) analizi
-
Atom pozisyonlarının belirlenmesi
-
2D haritalama
-
Tekstür ve gerilme (stres) analizleri
-
Rietveld analizleri
Cihaz Sorumluları:
1. Öğr. Gör. Dr. Hasan Köseoğlu
E-mail: hasan.koseoglu@iste.edu.tr
Telefon: 0 (326) 310 2843
2. Öğr. Gör. Mustafa Göktan Aydın
E-mail: goktan.aydin@iste.edu.tr
Telefon: 0 (326) 310 2842
